Sao em ra đi mang theo mùa Thu
Để chiếc lá vàng héo khô vội vã
Đời tôi đi qua tháng ngày buồn bã
Như giọt mưa đêm rỉ rả bên thềm

Nơi ấy em sang phố thị rực đèn
Có biết nơi này ánh trăng khắc khoải
Ôm nỗi nhớ nhung vào lòng tê tái
Thả bóng sầu rơi trên vũng nước mờ

Lối cũ tôi về, bụi cỏ xác xơ
Cúi mặt ơ thờ thở than cùng đất
Vắng bước em rồi niềm vui cũng mất
Nghe thiếu một điều rất thật trong tim.

TTO – Bạn nên chịu khó quan tâm đến những yêu cầu mua sắm của con vào thời gian sớm sủa nhất, nếu như có thể thì nên là 2 hay 3,4 tuần cuối của kỳ nghỉ hè, thay vì để đến tận 2,3 bữa cận ngày khai trường mới vội vàng…

Tuy nhiên, bạn mua sắm ở mức độ cần thiết, không nên phóng tay, dễ làm cho trẻ hiểu lầm cha mẹ phải sắm tất cả những thứ mà chúng thấy bạn bè có. Cần và đủ là quy tắc chính dù gia đình bạn có khá giả – để giáo dục cho con cái biết số tiền đó không phải từ… trên trời rơi xuống mà là do bàn tay lao động vất vả của cha mẹ mới có.

1. Về sách vở và các các món đồ phụ tùng cần cho sinh hoạt học tập (học cụ)

Thường thì trong hè, lúc học bồi dưỡng, đa phần cha mẹ đã mua sách giáo khoa cho con theo sự chỉ dẫn của thầy cô. Trước ngày tựu trường, bạn mua thêm cho con vài cuốn sách đọc thêm, sách học tốt, phải là sách soạn cho học trò chứ không phải là sách hướng dẫn giảng dạy dành cho giáo viên. Các món phụ tùng chỉ nên mua những thứ căn bản như thước, bút, com-pa, tẩy, kéo…Những thứ khác thuộc về chuyên môn chớ vội mua vì chỉ thầy cô bộ môn giảng dạy mới có thể chỉ định cụ thể.

2. Về quần áo và giầy dép

Đối với con cái còn nhỏ, lớp 5 trở xuống, mua gì là do cha mẹ chỉ định nhưng bạn phải lưu ý thăm hỏi nhà trường trước để tránh mất công, tốn kém mà sau này phải tiếc hùi hụi do không đúng với tiêu chuẩn của nhà trường. Đối với trẻ mới lớn từ lớp 6 trở lên, chúng rất thích mua sắm quần áo, nhưng bạn đừng chiều chúng bằng những thứ hàng hiệu, hàng mode.

Con trẻ có thể đòi mua mỗi thứ vài ba cái song bạn nên quyết đoán chứ đừng mặc cả. Nếu bạn thấy chỉ 2 cái quần là đủ mà “quý tử” đòi gấp đôi, bạn nên bảo với con là 2 cái còn lại mẹ sẽ sắm vào cuối học kỳ một. Mua ở đâu? Mục khoản này phải “tuỳ cơm gắp mắm”, ”nhập gia tuỳ tục”. Tốt nhất là bạn dẫn con đi shop và chỉ cho nó cách so sánh quần áo ’’on sale”, quần áo “sale off” sẽ tiết kiệm khá nhiều.

Nếu túi tiền hạn chế, bạn chỉ nên đưa các con đến những nơi bán đồ may sẵn, loại đồng phục học sinh, ở các siêu thị, ở chợ An Đông, khu cuối đường Nguyễn Đình Chiểu hay đầu đường Phạm Văn Hai (gần Ngã ba Ông Tạ).

3. Về đồng hồ

Chiếc đồng hồ đeo tay là vật không thể thiếu cho trẻ ngay cả khi chúng còn đang học cấp 1 bởi giờ giấc chính xác là việc bắt buộc phải tuân thủ đối với học trò. Nhưng vì đồng hồ cũng là vật dễ hư hỏng do rơi rớt, va quẹt và cũng thường hay mất do mất cắp hay bỏ quên, do vậy bạn chỉ nên mua cho chúng những chiếc đồng hồ điện tử vừa tiết kiệm lại vừa tiện dụng. Nếu trẻ đòi hỏi đồng hồ loại sang, bạn hãy nói nó sẽ là phần thưởng xứng đáng mà cha mẹ không tiếc khi con cái đạt thành tích cao trong kết quả học tập cuối học kỳ hoặc cuối năm.

4. Phương tiện di chuyển

Thực ra nhà ít con và chúng còn nhỏ thì việc chở con cái đi học và đón chúng về là điều nên làm nhất. Sở dĩ tôi nói vậy vì việc đưa đón con cái không chỉ là bổn phận mà còn là niềm vui, niềm hạnh phúc của cha mẹ. Nếu nhà ở xa trường và giờ giấc đi làm của cha mẹ không tiện đưa đón con thì mới phải mua sắm xe. Xe đạp được xem là phương tiện di chuyển an toàn và tiết kiệm hàng đầu cho học trò ngay cả khi chúng đã lên bậc trung học. Vấn đề mua sắm xe, bạn chỉ nên đặt ra khi thật cần thiết và con cái hội đủ điều kiện sử dụng.

5. Những khoản mua sắm khác

Những phương tiện giải trí, đồ tập thể dục thể thao…, nếu có cũng rất tốt nhưng còn tùy thuộc vào hoàn cảnh gia đình và sở thích hoặc năng khiếu cá nhân. Một khi quyết định mua, bạn phải lường trước được mình sẽ quản lý con cái sử dụng như thế nào cho hữu hiệu và xứng đáng với đồng tiền bỏ ra vì chúng thường rất mắc.

Trên đây là một vài gợi ý nhỏ gửi đến bạn trước ngày tựu trường. Cha mẹ nào cũng mong con cái mình là những đứa con ngoan, trò giỏi, không ai muốn con mình phải tủi thân vì thua kém bạn bè trong các điều kiện học tập, giao tiếp để rồi hệ lụy tới kết quả học tập sau này.

Nếu việc mua sắm trong mùa tựu trường, bạn không cân nhắc, tính toán, trẻ sẽ không hiểu được giá trị đồng tiền kiếm ra khổ cực ra sao, không  hiểu được tiêu xài thế nào là khôn ngoan. Ngược lại, nếu ngay từ bây giờ, bạn hướng dẫn, giải thích điều đó cho con hiểu thì sau này chúng sẽ dễ dàng thành công hơn trong việc quản lý bất cứ nguồn tài chính nào.

TTO – Em thường bực bội rằng anh và hai con quá lãng phí tiền bạc, tiêu tiền vào những việc làm không chính đáng. Nhưng thật ra, anh và hai con cũng luôn tiết kiệm, mà là tiết kiệm đúng cách…

Anh biết, tiết kiệm luôn là tôn chỉ của em nhằm giúp gia đình có cuộc sống khá hơn. Mỗi ngày anh cùng hai con luôn thực hiện những gì em nói. Nhưng vợ ơi, có bao giờ em cảm nhận được nỗi lòng của anh và hai con chưa?

Em thấy đó, công việc của anh đòi hỏi phải xã giao nhiều, đôi khi “lực bất tòng tâm” để hoàn thành tốt những gì mà cấp trên giao phó. Anh đã cố gắng hạn chế những bữa tiệc, những hợp đồng làm ăn ngoài giờ mà về sớm cùng em và hai con. Mỗi tháng anh họp mặt bạn bè chỉ một lần và vài cuộc xã giao cho chuyện công, thế mà mỗi khi anh về nhà có mùi bia rượu, em bắt đầu chì chiết bảo rằng anh phung phí tiền bạc quá trớn. Anh là đàn ông, em cần phải cho anh chút bản lĩnh, cho anh ngoại giao với bạn bè chứ!

Còn bé Hương, đứa con gái dễ thương của mình đã 16 tuổi rồi. Nó đã biết mơ mộng, điệu đàng, rúng động trước những va chạm nhỏ của cuộc sống chung quanh. Con gái bao giờ cũng thích làm đẹp (ngay cả em ngày xưa cũng thế), cho nên em phải đồng cảm với con mình trong chuyện này. Chiều hôm qua, nó thẻ thọt với anh rằng: “Bố cho tiền con mua hai chiếc áo dài mới, sắp tựu trường rồi bố ạ!”. Anh ngạc nhiên: “Thế mấy bữa nay mẹ không mua cho con sao?”.

Nó nem nép thưa: “Mẹ đã sắm đầy đủ, nhưng chiếc áo dài thì mẹ bảo còn dùng được, không nên lãng phí”. Em ơi, sao em không nhìn hai chiếc ái dài sắp… ngả màu cháo lòng của con rồi hẵng nói câu tiết kiệm. Nó cũng phải được lịch sự, tươm tất, phải biết chưng diện mỗi khi đi học hay đi chơi với bạn bè chứ!

Rồi thằng Út, mỗi khi nó mè nheo mua sách là em la mắng: “Đọc cho nhiều đi rồi cận thị! Con xem tiền bạc của bố mẹ như cỏ rác chắc?”. Phải chi con mình mải mê xem truyện tranh thì anh không chấp, đằng này nó muốn tìm tòi về toán học, kiến thức thế giới… như thế là đáng hoan nghênh, sao em lại phải la rầy con?

Còn em, anh biết em bao giờ cũng tiết kiệm, luôn lập ra kế hoạch chi tiêu sao cho hợp lý, không bao giờ lãng phí dù chỉ  5.00 đồng. Nhưng đáng tiếc thay em lại “chơi sang” cho những trò mê tín. Chủ nhật tuần nào em cũng cùng mấy bà hàng xóm đi xem bói, bảo là cầu an cho gia đình, xem có vận xui gì không để biết mà đề phòng… Chúng ta đang sống ở thế kỷ XXI rồi, sao em còn tin vào những lời vô căn cứ của những ông thầy bói đó! Anh khuyên nhủ thì em lại bảo: “Em chỉ muốn tốt cho gia đình thôi, bỏ ra chút ít tiền có đáng là bao, miễn sao gia đình hạnh phúc là em vui rồi!”.

Nói mãi đâm ra em bảo anh lắm lời, nhưng thực sự đây là những lời chân thật của anh (cũng là nỗi lòng của hai con) mong sao em từ bỏ tính “gia trưởng”. Anh và hai con luôn tiết kiệm, nhưng mà biết tiết kiệm đúng cách chứ không đến nỗi bủn xỉn như em. Hãy rộng tay hơn trong việc chi tiêu học hành cho hai đứa con chúng ta. Đừng làm chúng quen dần với cái tính tiết kiệm quá mức của em, sẽ tập cho con thói khắt khe, dè sẻn với cuộc sống cộng đồng.

st:haitien

TTO - “Anh yêu hoa ngọc lan”, đã có lần anh bảo em thế. “Hoa ngọc lan không kiêu kỳ, không đậm đà quyến rũ nhưng màu trắng tinh khôi và mùi thơm dìu dịu đã có sức hút với anh từ cái nhìn đầu tiên, cô bé ạ!”.

Em thầm nghĩ, anh thích hoa ngọc lan hay thích cô bé mang tên loài hoa ấy? Thế rồi em cứ tủm tỉm cười mỗi khi nhớ lại lời anh, vì em là cô gái mang tên Ngọc Lan mà.

Em gặp anh và đón nhận những tình cảm cũng nồng nàn như bao tình nhân khác. Mỗi khi ngồi cạnh anh, em có một cảm giác yên bình đến kỳ lạ. Bao nhiêu muộn phiền, bao nhiêu lo lắng cũng trôi theo nụ cười đầy vẻ nam tính. Duy chỉ có một điều, anh chưa bao giờ nói lời yêu em. Anh yêu hoa ngọc lan, thế thôi, và em cho rằng đó thay cho lời tỏ tình còn chưa ngỏ. Người ta bảo bạn chỉ mất 3 giây để nói anh yêu em nhưng phải mất cả một đời chứng minh cho câu nói ấy. Em tự hỏi, phải chăng anh đang làm theo thứ tự ngược lại?

Thế rồi, em tình cờ biết được, người yêu trước đây của anh cũng tên Ngọc Lan. Em sốc thật sự. Hèn gì, mỗi lần em nhìn vào mắt anh, anh thường lẩn tránh cái nhìn yêu thương của em. Em cứ ngỡ rằng mọi cử chỉ quan tâm, săn sóc kia đều xuất phát từ tình yêu chân thành của anh. Nào ngờ, em chỉ là cái bóng… Một chuyện tình đã đến hồi kết thúc mà vẫn chưa có lời bắt đầu.

“Anh yêu em vì em là em, không vì bất kỳ lý do nào khác”. Yêu em sao ngày xưa anh không nói, yêu em mà anh nỡ nặng lời khi em vô tình đánh rơi cái đĩa nhạc của anh ư? “Hương ngọc lan”, tựa đề của đĩa CD mà anh thích nhất và đó cũng là món quà người xưa đã tặng.

Em chọn giải pháp xa anh vì trong em còn tồn tại tính ích kỷ của một đứa con gái. Em là em, em không thể và cũng không muốn làm ai khác. Anh đừng trách em, bởi trong tình yêu đôi khi cần lắm sự ích kỷ. Chiều nay nghe Mỹ Linh ngân nga câu: “Sẽ mãi mãi yêu anh là thế. Và sẽ mãi mãi hương ngọc lan còn, còn trong giấc mơ” em chợt cười buồn. Lòng tự nhủ lòng rằng em sẽ vượt qua.

st:haitien

Hôn Lễ có quy định chặt chẽ của dân tộc Việt từ trước tới nay không có gì thay đổi trên nền tảng cơ bản. Ngày nay, cả 3 miền Bắc Trung Nam vẫn còn lưu truyền, mỗi nơi có một nét đặc trưng riêng biệt.

Có thể xem là những bài học kinh điển trong các nghi thức Cưới Hỏi:

Hà Nội:

Nghi thức, nghi lễ cưới ở Hà Nội so với các vùng khác có quy định nghiêm ngặt hơn, nhưng trải qua một thời gian nghi thức đó cũng đã thay đổi theo tiến bộ của xã hội. Tuy nhiên, dù có thay đổi gì cũng phải giữ 3 lễ:

Chạm ngõ là lễ tiếp xúc đầu tiên, chính thức của hai gia đình nhà trai và nhà gái. Ngày nay, những gia đình ở Hà Nội vẫn giữ nguyên nếp xưa, lễ chạm ngõ vẫn được xem là thủ tục cần thiết, để giữa hai gia đình, “chỗ người lớn” thưa chuyện với nhau. Sau lễ chạm ngõ, người con gái được xem như có nơi có chốn, bước đầu để tiến tới chuyện hôn nhân.

Sau lễ chạm ngõ là đến lễ ăn hỏi. Dù là tầng lớp nào thì cũng không thể thiếu được cơi trầu. Một lễ ăn hỏi của người Hà Nội thì không thể thiếu cốm và hồng. Nếu gia đình khá giả thì ngoài cốm – hồng và trầu cau còn có thêm lợn sữa quay. Ðồ lễ ăn hỏi gắn liền với đặc sản của vùng đất Hà Thành, gồm có: bánh cốm, bánh su sê, mứt sen, chè, rượu, trầu cau, thuốc lá…

Dù lễ vật nhiều, ít nhưng không thể thiếu bánh “su sê”, ngày xưa gọi là bánh “phu thê”, một số địa phương gọi chệch ra là bánh “su sê” là biểu tượng của đôi vợ chồng duyên phận vẹn toàn. Thông thường lễ ăn hỏi gồm có 3 lễ: lễ đàng nội, lễ đàng ngoại và lễ tại gia. Lễ tại gia thường được chia ra đưa kèm theo người được mời cưới.

Thời gian sau khi ăn hỏi đến lễ cưới thông thường là dưới 10 ngày. Lễ rước dâu ngày xưa có rất nhiều thủ tục, đi đầu đám rước là những người giàu có địa vị trong làng xã, khi đón dâu ra đến đầu làng còn có lễ chăng dây, đầu làng hoặc đầu phố (lễ chăng dây đến đầu thế kỷ XX vẫn còn), muốn đi qua phải đưa một ít tiền.

Ăn uống, tiệc tùng diễn ra trước ngày cưới 1 ngày (bây giờ thường tổ chức ngay trong ngày cưới). Sau khi Hà Nội đô thị hóa, dân cư tập trung chủ yếu ở trung tâm thành phố, là khu vực 36 phố phường thì phong tục cưới xin cũng vì thế thay đổi do tiếp thu trình độ văn hóa phương Tây.

Ðám cưới bắt đầu xuất hiện thiệp báo hỷ, khi đưa thiệp mời cưới phải đưa kèm theo chè và hạt sen (lấy từ lễ ăn hỏi). Ðến nay tục này vẫn còn được giữ lại. Nếu là đám cưới của những gia đình khá giả, phải có quả phù tang (dùng để đựng đồ lễ, dài từ 80cm đến 1m) do hai người khiêng, đựng trầu cau, lợn sơn son (tục này vẫn được giữ trước năm 1945).

Sâm banh được mở ra báo hiệu một lễ cưới bắt đầu, rượu sâm banh với bánh sâm ba là hai thứ không thể thiếu trong lễ cưới của những người phong lưu. Nhưng dù là người giàu hay nghèo trong đám cưới cũng chỉ dùng tiệc ngọt (không dùng mặn).

Trong khi đón dâu, cô dâu chú rể phải làm lễ gia tiên, lễ này như một sự tưởng nhớ đến cội nguồn, tổ tiên. Sau lễ thành hôn, hai vợ chồng tân hôn trở về nhà gái mang theo lễ vật để tạ gia tiên gọi là lễ lại mặt. Lễ này hiện nay một số đám cưới bỏ qua, từ sau lễ lại mặt bố mẹ cô dâu mới chính thức tới nhà thông gia, vì trong lễ cưới mẹ cô dâu không đi đưa dâu. Lễ lại mặt thường tiến hành vào ngày thứ hai hoặc thứ tư sau lễ cưới (gọi là nhị hỷ hoặc tứ hỷ).

NGUYỄN VINH PHÚC (nhà Hà Nội học)

Huế

Quy trình tổ chức lễ cưới ở Huế cũng có đủ các bước thủ tục như các địa phương khác, từ lễ chạm ngõ, hỏi cưới, đến tân hôn vu quy… Nhìn tổng thể, các đám cưới Huế thường diễn ra tiết kiệm, giản đơn, không phô trương, nhưng ở mỗi phần cụ thể khá cầu kỳ, với quan niệm “trọng lễ nghi khi (khinh) tài vật”.

Chuẩn bị lễ hỏi, lễ cưới, người Huế thường xem ngày giờ tốt xấu, có khi lên chùa thỉnh ý các cao tăng. Sau khi chọn ngày giờ, hai bên thông gia sẽ báo cho nhau bằng một cuộc thăm đơn giản. Việc này cũng đôi khi do đôi bạn trẻ thực hiện, nhưng phải là hai nhà có thân tình từ trước.

Ðối với đám hỏi, người Huế chỉ xem là buổi gặp mặt giữa hai gia đình và tông tộc thân thích để giới thiệu đôi bạn trẻ, không tổ chức rầm rộ. Ðám cưới Huế có các lễ: xin giờ, nghinh hôn, bái tơ hồng, rước dâu diễn ra ở nhà gái, và đón dâu, trình báo gia tiên ở nhà trai. Người Huế không có tục thách cưới, lễ vật trong lễ cưới tối thiểu chỉ gồm có mâm trầu cau, rượu trà, nến tơ hồng, bánh phu thê. Nếu khá giả, nhà trai có thể thêm bánh kem, bánh dẻo; không có “lợn quay đi lộng” như nhiều nơi. Ngoài ra, đám cưới ở Huế luôn có phù dâu, phù rể và hai đứa trẻ rước đèn đi trước. Hai đứa trẻ thường là 1 trai 1 gái, tuổi tương đương cầm lồng đèn hay cầm hoa.

Trong đêm tân hôn, đôi bạn trẻ phải làm lễ giao bôi hợp cẩn. Người Huế có tập tục để trong phòng hoa chúc một khay lễ với 12 miếng trầu, đĩa muối, gừng và rượu giao bôi. Ðôi bạn trẻ phài nhai hết 12 miếng trầu ấy, tượng trưng cho 12 tháng hòa hợp trong một năm, 12 năm hòa hợp tuần hoàn trong một giáp âm lịch. Việc ăn muối ăn gừng mang màu sắc dân gian, biểu tượng nghĩa tình nồng thắm. Còn rượu giao bôi thì theo đúng với lễ giáo phong kiến của Trung Hoa cũ.

Khi đưa dâu, thông thường bố mẹ cô gái sẽ không theo xe, mà hôm sau mới sang nhà trai, với ý nghĩa xem cô con gái ngày đầu về làm dâu có làm điều gì phật lòng nhà chồng. Buổi gặp này, hai bên thông gia đối đáp những câu khách sáo, nhắn gửi con cái cho nhau, và căn dặn con mình phải thuận thảo với gia đình bên vợ hoặc bên chồng. Hiện nay, lễ này đã được nhiều gia đình Huế giảm bớt, bằng cách khi rước dâu, bố cô gái theo về nhà trai bằng một chiếc xe khác xe hoa, và tại tiệc đãi sẽ trao đổi với nhà trai. Ba ngày sau lễ cưới, cô dâu mới được trả lại nhà bố mẹ để thu dọn tư trang về nhà chồng, bắt đầu cuộc sống làm dâu.

Tính cầu kỳ của người Huế tại lễ cưới chủ yếu trong cách hành xử. Không hề có chuyện ầm ĩ ồn ào thái quá trong các lễ và tiệc cưới. Trao đổi ngôn từ giữa hai bên thông gia, giữa bà con thân thuộc đều rất thận trọng. Việc thưa gửi, trình bày của chủ hôn, bố mẹ hai bên đều rất khuôn sáo và không bỏ sót ai.

Ðặc biệt, quan hệ tuổi mạng rất được coi trọng ở đám cưới Huế. Vị chủ hôn thường là vị cao niên trong dòng tộc hai bên, thân thuộc với gia đình, vợ con đầy đủ, không tật bệnh, tuổi không khắc kỵ đôi tân hôn. Các phù dâu phù rể là người chưa có chồng vợ, tính tình vui vẻ nhanh nhẹn. Một số nhân vật khác cũng được lựa chọn tùy phần nghi lễ phù hợp. Ðơn cử trước ngày cưới đôi tân hôn có thể đưa nhau đi may áo cưới (nếu gia đình khá giả), thì ngày giờ đi may phải tốt, chủ tiệm may là người còn cả vợ chồng, nhiều con cái, gia đình hòa thuận.

Việc bài trí phòng tân hôn phải do một người phụ nữ lớn tuổi, phúc hậu sửa soạn. Lễ vật rước dâu, nhà trai nhờ một người cao tuổi, đủ vợ chồng con cái, gia đình hòa thuận kiểm tra. Người này cũng sẽ têm trầu cau, bày cặp nến hồng trên bàn thờ gia tiên nhà gái. Sau khi lễ xong, cặp nến hồng cũng phải được người này thổi tắt. Số người nhà trai đi rước dâu luôn ở số chẵn. Trước khi đi và khi đón dâu về, nhà trai thường cử vài người đàn ông trẻ tuổi hoạt bát, đã có vợ con ra đứng đón sẵn để “lấy hên” cho đôi tân hôn.

Tiến sĩ TÔN THẤT BÌNH

Nam bộ

Hôn lễ chính cử hành tại gia đình. Vì là lễ điều kiện tiên quyết là trang nghiêm, sạch sẽ. Vị trí buổi lễ là khu vực thờ tổ tiên, trong nhà, trang trí tùy theo gia đình, phải có đủ “hương đăng hoa quả”.

- Họ hàng đàng trai đến, có người làm mai đi đầu. Phẩm vật đưa đến, ngoài trái cây, bánh kẹo, phải có trầu cau, truyền thống này nay vẫn giữ, nghe đâu có từ thời Hùng Vương dựng nước. Ðó là nét văn hóa, linh thiêng của dân tộc Việt. Phải có cặp đèn (nến) thật to, trùng với kích thước của đôi chân đèn trên bàn thờ.

Ðại diện nhà trai đến, kính cẩn mời đàng gái uống trà, rượu, và mời ăn trầu. hai bên bàn bạc với nhau vài chi tiết, tặng nữ trang, tiền mặt, không mất thì giờ vì đã thỏa thuận với nhau từ trước rồi. Xong xuôi, người trưởng tộc của đàng gái tuyên bố: “Xin làm lễ lên đèn”. Hiểu đó là kiểu “ký tên, đóng dấu” chính thức.

- Lên đèn là nghi lễ quan trọng và thiêng liêng nhất, bắt buộc phải có. Hai ngọn nến to, do đàng trai đem đến được đặt trên bàn thờ ông bà. Người trưởng tộc bèn khui một chai rượu, trong số hai chai do đàng trai đem đến. Rồi thì ông đứng trước bàn thờ ngay chính giữa, cô dâu và chú rể đứng hai bên, im lặng. Hai ngọn đèn được đốt lên, từ ngọn lửa của cái đèn trứng vịt nhỏ của bàn thờ (hiểu là lửa hương hỏa). Hai ngọn đèn cháy từ từ, đặt sát nhau vì người làm lễ đang áp vào hai tay, như khấn vái.

Khi lửa cháy đều ngọn, ông này từ từ giang cánh tay ra trao cho hai người trợ lý mỗi bên một ngọn để cắm vào chân đèn. Ngọn đèn phải cháy thong dong, đều đặn, nếu bên cao bên thấp thì sẽ có dư luận chàng rể sợ vợ, cô dâu sẽ lấn hiếp chồng. Ðề phòng nến tắt, nhiều người đóng cửa sổ thật kỹ, sợ gió tạt hoặc tạm thời tắt quạt máy.

Ngày nay, đèn chế biến bằng hóa chất, không làm bằng sáp ong như xưa nên dễ tắt bất ngờ. Trong lúc lên đèn, có sự tôn nghiêm kỳ lạ. Lửa là sự sống, là niềm lạc quan. Lửa nối quá khứ, nối tổ tiên đến hiện tại. Lửa nối mặt đất lên trời. Lửa dịp lễ hội ở đình làng, với đèn. Lửa ở ngay cà những Thế vận hội. Lễ lên đèn theo tôi là lễ quan trọng, bắt buộc phải có ở mọi hôn lễ từ xưa đến nay. Lên đèn là đủ rồi.

Nhà văn SƠN NAM

Nắng ơi nắng! Sao cứ về bất chợt?
Ấm lòng người rồi đột ngột biến tan.
Để người vương và buốt lạnh thở than.
Ngay từ lúc! Nắng phai tàn lịm tắt.

Xin đừng về! Nắng kia …thôi đường mật.
Kẻo vô tình dầng vặc đến người xưa.
Vì lòng người chịu khổ đã mấy mùa.
Xin đừng đến! Đừng đẩy đưa thêm nữa.

Tôi vẫn biết! Sẽ không bằng một nữa…
Nắng ngày xưa như ngọn lửa thiên thần.
Và tôi mãi… không sánh bằng với nắng.
Nhưng cõi lòng tình nặng sẽ không thua.

Muốn người vui! Tôi thay thế các mùa.
Thay vào nắng bằng lửa tình muôn thuở.
Đổi thu buồn bằng hơi thở tình thơ.
Thay xuân thắm bằng tình tơ trọn vẹn.

Hỏi người ơi! Có còn gì lưu luyến?
Năm bốn mùa tình chuyển đã đổi thay.
Chỉ mùa đông đơn lạnh những chuỗi ngày.
Do ai đó! Hồng đổi thay số mệnh.

TTO – Nhiều phụ nữ vừa làm mẹ vừa phải đi làm bên ngoài xã hội. Nếu bạn sắp trở lại làm việc sau thời gian nghỉ hộ sản, bạn nên có sự chuẩn bị để có thể chu toàn cả hai nhiệm vụ trên.

Trước khi quay lại làm việc:

1. Định ngày trở lại làm việc: Hãy thảo luận với sếp của bạn về ý định của bạn và thời gian bạn được phép nghỉ sinh con. Dĩ nhiên là không thể nghỉ ở nhà chăm sóc con hoài nhưng bạn nên nghỉ trong khoảng thời gian được phép. Nên chọn ngày đầu tiên trở lại làm việc là một ngày gần cuối tuần để bạn không cảm giác về sự chuyển đổi đột ngột này là quá dài.

2. Tìm người chăm sóc trẻ hay một nơi gởi trẻ đáng tin cậy: Việc để con cho một người khác chăm sóc sẽ là một vấn đề làm bạn lo nghĩ nhiều. Tìm được một vú em tốt hay một nơi gởi trẻ đáng tin cậy sẽ giúp bạn yên tâm đáng kể.

3. Hãy nói chuyện với sếp của bạn: Hãy thảo luận về nhiệm vụ công việc của bạn để biết mình sẽ làm gì khi quay trở lại làm việc. Nếu cơ quan của bạn cho phép linh động, hãy xin phép được làm việc theo giờ giấc linh động hay đôi lúc có thể làm việc tại nhà. Nên chuẩn bị những đề nghị cho một kế hoạch công việc mà bạn có thể sắp xếp và thực hiện linh động.

Khi bạn đã quay lại làm việc:

1. Hãy biết quản lý quỹ thời gian và làm việc có tổ chức: Vừa đi làm vừa nuôi con đòi hỏi người mẹ phải rèn cho mình những kỹ năng tổ chức và quản lý thời gian. Bạn có rất nhiều trách nhiệm và để đảm bảo chu toàn tất cả trách nhiệm đó nhưng đồng thời vẫn phải luôn tỉnh táo, hãy thiết lập một hệ thống làm việc sao cho thật hiệu quả.

2. Hãy luôn giữ liên lạc để nắm tình hình của bé con: Bạn hãy tìm cách để luôn giữ liên lạc với con ngay cả khi không có điều kiện cận kề bé. Bạn cần lên kế hoạch các cuộc gọi hàng ngày để nắm tình hình sức khỏe cũng như hoạt động của bé. Nếu được, hãy để hình bé ở bàn làm việc của bạn. Hãy cố gắng dành thời gian chăm sóc và chơi với bé khi tan sở về.

3. Có kế hoạch dự phòng: Sẽ có những ngày bé bị bệnh, vú em bận công việc riêng hay nơi gởi trẻ tạm nghỉ. Bạn nên chuẩn bị những kế hoạch dự trù cho những lúc như vậy. Hãy kiểm tra với sếp bạn trước về việc có thể nghỉ phép để chăm sóc con ốm. Hãy nói trước với người thân hay bạn bè xem có thể nhờ họ giúp chăm sóc bé nếu bạn không nghỉ làm được.

4. Hãy chấp nhận rằng có lúc bạn sẽ cảm thấy như có tội: Như các bà mẹ khác, bạn sẽ có thể cảm thấy buồn vì không thể có nhiều thời gian chăm sóc và gần gũi con như bạn mong muốn. Cảm giác này rất bình thường và bạn hãy trò chuyện để cùng chia sẻ với các bà mẹ có cùng cảnh ngộ như mình. Hãy chia sẻ với chồng và kể cho anh ấy nghe bạn đang cảm thấy ra sao. Làm như vậy có thể sẽ giúp bạn giảm bớt cảm giác “tội lỗi” trong trái tim mình.

5. Lập ra một hệ thống hỗ trợ: Hãy từ bỏ ý nghĩ làm tất cả mọi việc một mình. Hãy chấp nhận sự giúp đỡ từ các thành viên trong gia đình và bạn bè.

6. Hãy dành thời gian riêng cho bản thân bạn: Sẽ khó khăn đấy, nhưng bạn nên thu xếp để có thời gian chăm sóc bản thân mình. Dẫn con đi dạo mát sẽ làm bé thích lắm đấy, và đó cũng là một cơ hội để bạn tập thể dục. Việc chế biến những món ăn không quá cầu kỳ hay tắm thư giãn sau khi cho con vào giường ngủ sẽ giúp giảm stress. Nếu bạn cảm thấy giảm được stress, bạn sẽ cảm thấy thời gian hai mẹ con bên nhau sẽ vui vẻ hơn.

7. Hãy tranh thủ nghỉ ngơi: Sẽ có những lúc bạn cảm thấy mệt nhoài và tự hỏi làm sao có thể làm hết tất cả mọi việc. Nhưng trở thành cha mẹ có nghĩa là sẽ đồng hành với mệt mỏi thường xuyên. Hãy cố gắng đi ngủ sớm ít nhất là một ngày nào đó trong tuần để bù lại những ngày thiếu ngủ. Giảm thiểu những công việc không cần thiết. Dành thời gian vào những ngày cuối tuần để chợp mắt khi bé con say giấc. Nghỉ ngơi càng hiệu quả bạn càng thấy dễ dàng khi giải quyết các vấn đề nảy sinh hàng ngày.

Vừa làm mẹ vừa đi làm thật không dễ dàng chút nào. Hẳn sẽ có những ngày bạn sẽ cảm thấy chẳng có lòng dạ nào mà làm việc, đặc biệt là những lúc bé con mè nheo hay không khỏe. Nhưng dần dần khi bạn và bé con sẽ trở nên quen với thời khóa biểu bạn đã đề ra, và bạn đã thích nghi với việc quản lý nhiều công việc và trách nhiệm, bạn sẽ học được cách xử lý các khó khăn thông thường một cách khá dễ dàng.

Đối với nhiều bậc phụ huynh, kỷ luật có nghĩa là trừng phạt. Nhưng thực tế, kỷ luật là cách dạy trẻ tích cực nhằm giúp đỡ và hỗ trợ con trẻ dần dần tự điều khiển được bản thân.

Tại sao con trẻ cần có kỷ luật?

Kỷ luật sẽ bảo vệ con trẻ. Bạn có thể dạy con đừng sờ vào lò nướng bằng cách nói “lò nướng nóng và con sẽ bị bỏng.”

Kỷ luật giúp con hoà đồng với mọi người và phát triển khả năng tự kiểm soát. Bé 4 tuổi có thể nhắc bạn cùng chơi nhớ tới nguyên tắc trong lớp học nhằm tránh xung đột giữa hai bé.

Kỷ luật giúp con hiểu các giới hạn và các hành vi có thể chấp nhận được. Bé 6 tuổi cần hiểu khái niệm chờ đến lượt ở lớp học bởi vì đó là cách hành xử thích hợp.

Như vậy, kỷ luật sẽ giúp trẻ:

- Suy nghĩ và hành động đúng mực
- Hiểu các hậu quả logic kèm theo các hành động của mình.
- Cân nhắc và sử dụng thông tin quan trọng để thành công ở trường học và các nơi khác.
- Hiểu các nguyên tắc sống và tôn trọng tài sản của người khác.
- Hiểu các giá trị trong gia đình và cộng đồng.

Cuối cùng, mục đích của kỷ luật là dạy con trẻ cư xử theo cách chấp nhận được để đưa ra những quyết định sáng suốt khi giải quyết vấn đề.

Kỷ luật không phải là hình thức trừng phạt

Kỷ luật không giống với trừng phạt. Các nghiên cứu chỉ ra các hình phạt về thể chất như đánh, bạt tai hoặc lăng mạ bằng lời nói không có hiệu quả. Những hình phạt đó có thể khiến bạn đạt kết quả nhanh, nhưng về lâu dài, nó có hại hơn có lợi.

Trừng phạt thân thể dễ làm trẻ mất can đảm và xấu hổ, từ đó giảm lòng tự trọng, thậm chí có thói quen sử dụng bạo lực để giải quyết vấn đề. Vì thế, thay vì trừng phạt để bé cư xử đúng mực, bạn nên dạy con biết hành vi nào được phép, hành vi nào không được phép và lý do tại sao.

Bạn nên nhấn mạnh vào những việc con được phép làm hơn các việc con không được phép. Ví dụ, “con hãy nhặt quần áo trên sàn để mẹ hút bụi” hơn là nói “đừng ném quần áo của con bừa bãi ra sàn nhà nữa”.

Phụ huynh và kỷ luật ở nhà trường

Kỷ luật mà con trẻ học hỏi ở gia đình là nền tảng cơ bản cho hành vi của trẻ ở nhà trường. Kỷ luật ở lớp học mở rộng hơn kỷ luật ở gia đình. Cha mẹ cũng cần biết và ủng hộ các nguyên tắc của nhà trường. Nếu biết con có hành vi không tốt ở trường như chạy ra khỏi lớp, nói chuyện riêng, bạn hãy cùng giáo viên tìm hướng giải quyết.

Các lời khuyên về dạy con tính kỷ luật

- Làm gương cho con noi theo. Ví dụ, nếu bạn muốn dạy trẻ không sử dụng bạo lực để giải quyết xung đột hay vấn đề nào đó thì bạn đừng trừng phạt thân thể con.

- Thiết lập các giới hạn, nhưng cẩn thận kẻo bạn áp đặt quá nhiều nguyên tắc. Trước khi đưa ra nguyên tắc, bạn hãy tự hỏi: Liệu nguyên tắc đó có cần thiết không? Nó có bảo vệ sức khoẻ và sự an toàn của con không? Hay nguyên tắc ấy có bảo vệ được quyền lợi và tài sản của người khác? Nếu quá nhiều nguyên tắc, con bạn rất khó nhớ và bạn cũng không dễ theo đến cùng.

- Tạo nguyên tắc đơn giản và dễ hiểu.

- Cho trẻ tham gia càng nhiều vào quá trình thiết lập nguyên tắc càng tốt. Con trẻ sẽ bớt phá vỡ nguyên tắc hơn bởi chúng cũng được tham gia vào quá trình tạo ra các nguyên tắc.

- Giúp trẻ hiểu nguyên tắc và biết rõ điều gì sẽ xảy ra nếu phá vỡ.

- Linh động. Một số nguyên tắc phù hợp với bé nhỏ tuổi, nhưng khi lớn, bé cần độc lập hơn. Hoặc mỗi trẻ khác nhau sẽ phản ứng với nguyên tắc khác nhau. Vì vậy, bạn cần linh động khi áp dụng nguyên tắc.

- Rèn luyện tính tự chủ cho con.

- Nói rõ hành vi nào của bé khiến bạn và người khác khó chịu.

- Nhanh chóng hành động khi con có hành vi không mong đợi. Đừng để cho vấn đề leo thang mới ngăn chặn.

- Kiên định. Thống nhất quan điểm về phương pháp giáo dục cùng các thành viên trong gia đình.

- Khuyến khích các hành vi và thành tích tốt để con biết rằng bạn đánh giá cao nỗ lực của bé.

- Tránh tranh giành quyền lực với con. Kỷ luật không phải là một trò chơi có kẻ thắng người thua. Bạn mong đợi sự hợp tác của con và con mong đợi bạn công bằng. Đôi khi, bạn hãy tôn trọng để con có quyền thể hiện sự bất đồng.

- Đưa ra những gợi ý tích cực. Tránh chỉ trích, phê phán vì điều đó khiến con bạn cảm thấy bực bội, giận giữ hoặc giảm lòng tự trọng.

- Khuyến khích con trở thành người độc lập và có tinh thần trách nhiệm.

- Bạn hãy là người hài hước.

- Hãy nói với con rằng bạn yêu chúng biết nhường nào. Khi con cư xử sai, hãy để con biết bạn không thích hành động của con chứ không phải không thích bản thân con.